شهادت به ملکیت با استناد به اماره ید

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 فقه و مبانی حقوق اسلامی، دانشکده الهیات، پردیس فارابی دانشگاه تهران، قم، ایران.

2 عضو هیات علمی گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی،دانشکده الهیات، پردیس فارابی دانشگاه تهران

3 دانشجوی دکتری فقه و مبانی حقوق اسلامی/پردیس فارابی دانشگاه تهران/ دانشکده الهیات

10.22081/jf.2019.52117.1656

چکیده

از لحاظ فقهی و حقوقی، در دلالت ید بر ملکیت بحثی نیست؛ امّا چون ید به تنهایی یقین‌آور نیست و در شهادت دادگاهی نیز یقین به موضوع گواهی امری ضروری است، مسأله چالش برانگیزی مطرح می‌شود و آن اینکه: آیا در مقام شهادت هم می‌توان با استناد بر اماره ید به مالکیت شخص گواهی داد؟ تردید و آشفتگی نظریات فقهی در مسأله و نیز سکوت و خلأ نصّ خاصّ قانونی در مقرّرات ایران از یک سو، و نیاز نهادهای قضائی به روشن شدن حکم مسأله به جهت فراوانی آن در دعاوی مالی از سوی دیگر، نگارندگان را بر آن داشت تا به بازخوانی ادلّه و مبانی حکم شهادت به ملکیت مستند بر اماره ید در متون و منابع فقه اجتهادی بپردازند. در کاوش پیش‌رو ضمن تلاش در استقصای نظریاتی که بزرگان فقه و حقوق برای حلّ چالش ارائه داده‌اند و نقد و تحلیل آنها، مسأله از دو ناحیه‌ی ادلّه عام (قواعد اوّلیه) و ادلّه خاص (سنّت) مورد واکاوی قرار گرفته و سرانجام، اثبات شده که برآیند حاصل از آن دو، عبارتست از جواز گواهی مستند بر اماره ید در غیر دعاویی که شخص خوانده، صاحب ید بوده و خواهان، اقرار یا علم به آن داشته باشد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Testifying to the ownership based on possession.

نویسندگان [English]

  • Sayyed Ahmad Mir Hoseyni Niri 1
  • Mohammad Adibi mehr 2
  • Sayyed Hadi Hashemi Majd 3
1 Jurisprudence and Law, Theology, Pardis Farabi of Tehran University, Qom, Iran
2 Faculty member of Islamic jurisprudence and Islamic law, Faculty of Theology, Farabi University of Tehran
3 Tehran University/Pardis Farabi/Theology/Jurisprudence and principles of Islamic law
چکیده [English]

By law and jurisprudence, there is no debate that Yad (possession) implies the ownership; but since possession, alone, does not give certainty of ownership, and the certainty of obiect is essential in testimony, this challenging issue raises: Can witness testify to the possessor's ownership in court testimony relying on possession? In one side, the dubieties and agitations in jurisprudential notions and the silence of law and the lack of specific legal statue in Iran's regulations, and in another side the need of solution to be clear in judicial institutions, prompted the writers to reexamine the reasons and principles of canon of testimony based on possession in the discretionary (ijtihadi) texts. In this research, while attempting to collect and criticize and analyze the notions offered by elders of jurisprudence and law in challenge solution and , The issue is considered from two aspects: general reasons (rudimentary rules) and specific reasons (Sunnat), then, eventually, the permission of testimony based on possession announced as the consequence, unless the casses in which the defendant is possessor and the plaintiff acknowledges that.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Testimony to Ownership
  • pivot of testimony
  • possession evidence
  • superficial ownership
  • Replacement of certitude by authorized conjectural proof (amara)