نگاهی انتقادی به تعریف دامیه در فقه و قانون مجازات اسلامی با رویکردی هم‌گرایانه با اصل کیفیت قانون

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 پژوهشگر مرکز مطالعات فقهی پزشکی قانونی

2 عضو هیئت علمی دانشگاه علامه طباطبایی

3 faculty member of the Faculty of Rights of the University of lorestan

10.22081/jf.2018.50766.1517

چکیده

دامیه، دومین گونه از جراحات سر و صورت(شجاج) به شمار می‌رود. فقها تعاریف مختلفی از این جراحت ارائه نموده‌اند که می‌توان همه آنها را در سه تعریف کلی خلاصه نمود. قانونگذار جمهوری اسلامی ایران، با انعکاس تعریف مشهور فقها در بند (بـ) ماده 709 قانون مجازات اسلامی، دامیه را جراحتی دانسته که «اندکی وارد گوشت شود و همراه با جریان کم یا زیاد خون باشد». بررسی انتقادی نظریات مختلف فقهی در زمینه تعریف این جراحت و نیز تأمل در مفاد ماده فوق، موجب می‌گردند در آنچه به عنوان تعریف دامیه اختیار شده، تردید شود. این تردیدها آنگاه ملموس‌تر و مضبوط‌تر می‌گردند که در نقد و بررسی آراء فقهی و حقوقی، اصل کیفیت قانون به مثابه تأسیسی مترتی جهت تدقیق در ماهیّت، اصالت و شکل وضع قانون مورد توجه قرار گیرد. از همین رو، در این نوشتار ضمن بررسی نظریات مختلف فقها در خصوص تعریف دامیه، تلاش می‌شود با نظرداشت اصل کیفیت قانون، ضمن تقیّد به روش اجتهادی در نقد گزاره‌های فقهی، تعریفی از دامیه ارائه گردد که همه شاخصه‌های قانون کیفی را دارا باشد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

A critical study on the definition of Damiah in jurisprudence and the Islamic Penal Code with a coherent approach to the principle of quality of law

نویسندگان [English]

  • mohamad jafar sadegh pour 1
  • hasanali moazenzadegan 2
  • hamed rahdarpour 3
1 Forensic Judiciary Studies Centre researcher
2 professor
3 member of the Faculty
چکیده [English]

Damiah is the second type of head and face injuries. The jurists have presented various definitions of this injury that can be summarized in three general definitions. The legislator of the Islamic Republic of Iran, reflecting the famous definition of jurists in article 709 (b) of the Islamic Penal Code, described Damiah as "a slight incident in meat and with a low or high blood flow". The critical review of various jurisprudential theories in defining this injury as well as the reflection in the provisions of the above article, makes it doubtful what is perceived as the definition of a Damiah. These doubts then become more tangible and interesting in considering criticism of jurisprudential and legal opinions, the principle of quality of law as a metadata setting to clarify the nature, originality and form of the law. Therefore, in this paper, while investigating different theories of jurists regarding the definition of a Damiah, it is attempted, in accordance with the principle of the quality of law, while adhering to the method of ijtihadi in the critique of the jurisprudential propositions, a definition of the Damiah is to be presented, with all the indicators of the law Qualitative.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Damiah
  • jurists
  • the quality of law
  • clarity
  • foresee ability