بررسی و تحلیل مبانی مشروعیت سیاست‌گذاری و تجویز در اقتصاد اسلامی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

گروه اقتصاد موسسه آموزشی و پِِژوهشی امام خمینی >قدس سره<

10.22081/jf.2018.50459.1492

چکیده

شکل‌گیری اقتصاد تجویزی اسلامی به عنوان بخش عملیاتی دانش اقتصاد اسلامی که نتیجه ترکیب وضعیت موجود در جامعه اسلامی و آرمان‌های مطلوب اسلامی است، منوط به تحقق مقدماتی از جمله تعیین نحوه انتساب تجویزهای اقتصادی به اسلام است. این مقاله در سه حوزه جایگاه، آثار و محتوا، نسبت تجویزهای اقتصادی را با اسلام مورد سنجش قرار می‌دهد.
از حیث جایگاه و آثار، اسلامی بودن اقتصاد تجویزی یعنی تجویز ناشی از شناخت وضعیت جامعه اسلامی و در صدد پیگیری هنجارها و اهداف اقتصادی اسلام باشد. از حیث محتوا و ساختار، احراز اسلامی بودن تجویزهای اقتصادی در صلاحیت دانش اصول فقه است. در این تحقیق، پنج دوگان اصولی حکم- ملاک، ثابت- متغیر، اولی- ثانوی، تکلیفی- وضعی و درجه یک- درجه دو معرفی می‌شود. طبق یافته‌های تحقیق، تجویز اقتصادی (صرف نظر از برخی استثناءها) به دنبال حفظ ملاک‌های اسلام در اقتصاد و از سنخ حکم متغیر است، با کاربست تجویزهای اولی در منطقه الفراغ، به تأسیس عقود و نهادهای مورد نیاز با استفاده از احکام وضعی می‌پردازد و با تعریف تکالیفی ذیل هر نهاد، رفتارها را شکل می‌دهد. هر تجویز، از عناوین درجه یک برای کشف ملاک‎‌ها و از عناوین درجه دو برای حفظ ملاک‌ها استفاده می‌کند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Analyzing the Principles of Legitimacy of Policy Making and Prescribing in Islamic Economics

نویسنده [English]

  • MOHAMMAD JAVAD GHASEMI ASL
Department of Economics Imam Khomeini Educational and Research Institute> Qods Sareh
چکیده [English]

The formation of a prescriptive Islamic economy as an operational part of Islamic economics knowledge,which results from the combination of the status of the Islamic society and the desirable Islamic ideals,is subject to a preliminary realization including the determination of how economic prescriptions are assigned to Islam.
 From the point of view of the status and works,the Islamicity of the prescriptive economy,that is,the prescribing of the recognition of the condition of the Islamic society and the pursuit of the Islamic norms and goals of the economy.In terms of content and structure, the recognition of the Islamic nature of economic prescriptions is a prerequisite for the knowledge of the principles of jurisprudence.In this research,five principles are dictated:rule-criterion,fixed-variable,first-second,state-specific,and grade-one-degree.According to the findings of the research economic prescriptions(irrespective of some exceptions)seek to preserve the standards of Islam in the economy and vary according to the type of ruling.By introducing the first prescriptions in the al-Faraq region,the establishment of the contracts and institutions required by the provisions of the law deals with The definition of the following assignments of each entity forms behaviors.Each prescription uses class-level titles to discover criteria and second-degree titles to maintain benchmarks.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Islamic prescriptive economy
  • decree and criterion
  • fixed and variable ruling
  • first and second sentences
  • rulings and conditions
  • first and second degree titles