نقش عدالت در قانون‌گذاری در حکومت اسلامی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامى

2 مدیر گروه فلسفه فقه و حقوق

10.22081/jf.2017.48156.1312

چکیده

مهمترین منبع قانون‌گذاری در حکومت اسلامی احکام اسلام است. از سوی دیگر یکی از مهمترین اهداف حکومت در قانون‌گذاری اقامه عدالت در جامعه است. در این مقاله چهار نقش برای عدالت در قانون‌گذاری ترسیم شده است: نخست این که: آیا رعایت عدالت ماهوی در قانون‌گذاری لازم است و آیا عدالت در کنار احکام اسلام، دغدغه‌ای مستقل از دغدغۀ اجرای احکام برای قانون‌گذار ایجاد می‌کند؛ دوم این که: عدالت چه نقشی در تعیین فتوای معیار در قانون‌گذاری دارد؛ سوم این که: عدالت چه نقشی در قانونی کردن یک حکم شرعی دارد، بدین معنا که اگر قانونی‌کردن یک حکم شرعی در شرایط زمانه ظالمانه می‌نمود چه باید کرد؛ و چهارم این که: عدالت در تزاحم با دیگر مقاصد شریعت و دیگر اهداف حکومت چه جایگاهی دارد؟
روش این مقاله تحلیلی و بر اساس مبنای ولایت مطلقه فقیه است. فقه سنی و مباحث حقوقی نقش پررنگی در این مقاله ندارند. این بحث یکی ازمباحث فقه قانون‌گذاری است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The role of justice in legislation in Islamic government

نویسنده [English]

  • Hasanali Aliakbarian 2
2 aaa
چکیده [English]

Islamic Ahkam is the most important source of legislation in Islamic government. Moreover, one of the crucial goals of Islamic government is to run in justice. In this article, four key roles of justice in legislation are proposed by addressing fundamental questions; first, is the conceptual justice is required in legislation and does the justice along with Islamic Ahkam contributes to make any concern independent of running the Ahkam for the legislator? Second, what is the role of justice in determining the Fatwa benchmarks in legislation? Third, what is the role of justice in making a juridical rule legal? In other words, what we should do if making a juridical rule seems cruelly in a certain time and under certain circumstances? And, what we should do to face that. Fourth and finally, what is the state of the justice when it contradicts other goals of the government and the Shariah?
This article is based on analysis and Velayat of a jurisprudent (Faghih). Sonny jurisprudence (Fighh) and law-related topics do not play a key role in this article. This topic is one of the legislation jurisprudence (Fighh).

کلیدواژه‌ها [English]

  • Justice
  • cruelly
  • rules
  • law juridical rule
  • benchmark Fatwa