تبیین و بررسی فقهی تجسس در فعالیت‏های اطلاعاتی-امنیتی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 پژوهشگر و استاد دانشگاه

2 مدرس دانشگاه و پژوهشگر کارشناس مرکز تحقیقات میان رشته ای علوم انسانی و اسلامی دانشگاه امام صادق ع

چکیده

جمهوری اسلامی ایران با معرفی الگوی نظام اسلامی و تشکیل سازمان اطلاعات، همواره با این سوال مواجه بوده که حدود تجسّس از حریم خصوصی افراد از منظر فقه امامیه چیست و چه حکمی دارد؟ پژوهش حاضر با بهره گیری از روش تحلیلی-توصیفی و استناد به مبانی نقلی وحیانی و عقلیِ برهانی به بررسی موضوع ارائه دلالت‏های آن برای سازمان‏های اطلاعاتی-امنیتی می‏پردازد. موارد حرمت و عدم جواز تجسس در قالب تجسس از حریم افراد و تجسس ضد حکومت اسلامی مورد فحص و تدقیق واقع گشت. در مورد تجسس از حریم افراد، می‌توان گفت از مجموع ادله، حرمت تجسّس به‌طور مطلق به دست می‌آید. اگر بگوییم ادلّه حرمت تجسّس، مطلق است و همه موارد تفتیش و تجسّس را شامل می‌شود، در موردی که بین عنوان تجسّس با عناوین و حالات مختلف دیگر تعارض و تنافی حاصل شود، باید طبق قانون تزاحم عمل کرد و اهمّ و اصلح را به دست آورد و آن را مقدّم نمود، امّا اگر موضوع تجسّس حرام را مقیّد به هتک عرض افراد و اغراض فاسد بدانیم، قهراً در مواردی که اغراض صحیح باشد تخصّصاً از موضوع تجسّس حرام خارج خواهد بود. تجسس ضد حکومت اسلامی نیز با استناد به ادله عقلی و نقلی حرام است

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

تبیین و بررسی فقهی تجسس در فعالیت‏های اطلاعاتی-امنیتی

نویسنده [English]

  • Yaser Soleimani 2
چکیده [English]

جمهوری اسلامی ایران با معرفی الگوی نظام اسلامی و تشکیل سازمان اطلاعات، همواره با این سوال مواجه بوده که حدود تجسّس از حریم خصوصی افراد از منظر فقه امامیه چیست و چه حکمی دارد؟ پژوهش حاضر با بهره گیری از روش تحلیلی-توصیفی و استناد به مبانی نقلی وحیانی و عقلیِ برهانی به بررسی موضوع ارائه دلالت‏های آن برای سازمان‏های اطلاعاتی-امنیتی می‏پردازد. موارد حرمت و عدم جواز تجسس در قالب تجسس از حریم افراد و تجسس ضد حکومت اسلامی مورد فحص و تدقیق واقع گشت. در مورد تجسس از حریم افراد، می‌توان گفت از مجموع ادله، حرمت تجسّس به‌طور مطلق به دست می‌آید. اگر بگوییم ادلّه حرمت تجسّس، مطلق است و همه موارد تفتیش و تجسّس را شامل می‌شود، در موردی که بین عنوان تجسّس با عناوین و حالات مختلف دیگر تعارض و تنافی حاصل شود، باید طبق قانون تزاحم عمل کرد و اهمّ و اصلح را به دست آورد و آن را مقدّم نمود، امّا اگر موضوع تجسّس حرام را مقیّد به هتک عرض افراد و اغراض فاسد بدانیم، قهراً در مواردی که اغراض صحیح باشد تخصّصاً از موضوع تجسّس حرام خارج خواهد بود. تجسس ضد حکومت اسلامی نیز با استناد به ادله عقلی و نقلی حرام است

کلیدواژه‌ها [English]

  • تجسس
  • حرمت
  • حریم
  • حرام
  • سازمان اطلاعاتی-امنیتی