بازخوانی ساختار دانش فقه ناظر به اقتضائات معاصر

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

طلبه حوزه علمیه قم دانشجوی دانشگاه تهران

چکیده

فقیهان در طول تاریخ اسلام برای چینش مسائل فقهی در کنار یکدیگر و ارائه‌ی نظام‌مند دانش فقه، شیوه‌های کم و بیش متفاوتی را در پیش گرفته‌اند. این شیوه‌ها، که چگونگی دسته‌بندی مسائل فقهی را مشخص می‌سازند، ساختارهای دانش فقه خوانده می‌شوند. این مقاله می‌کوشد با بررسی ساختارهای مطرح شده‌ی علم فقه، ساختار جدیدی را با توجه اقتضائات زمانه و مسائل جدید فقهی ارئه نماید. بدین منظور پس از تعریف ساختار علم فقه و اهمیت بحث از آن، ابتدا گزارشی اجمالی از ساختارهای موجود فقه شیعی ارائه شده و سپس نقایص این ساختارها بیان گردیده. آنگاه مباحث موضوع، قلمرو و هدف علم فقه به عنوان مبانی نظری ساختار پیشنهادی مورد مداقّه قرار گرفته و سپس ساختار پیشنهادی ارائه شده است. در ساختار پیشنهادی فقه در ابتدا به دو شاخه‌ی کلان فقه فردی و فقه حکومتی منشعب می‌شود. آنگاه فقه فردی به شش دسته‌، شامل: احکام رابطه فرد مکلّف با خویشتن، خداوند متعال، همنوعان، محیط زیست، حکومت، و مسائل مربوط به امور مالی تقسیم می‌گردد. فقه حکومتی نیز به چهار دسته‌، شامل: احکام رابطه‌ی حکومت اسلامی با خداوند متعال، ملّت، نهادهای بین‌المللی و سایر حکومت‌ها، و مسائل مربوط به نهادهای حکومت، تقسیم شده است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Reorganize the structure of Fiqh related to contemporary requirements

نویسنده [English]

  • Amin Karbasizade
چکیده [English]

Throughout history, Islamic jurists for legal issues together and ordering the systematic jurisprudence, have taken different ways, more or less. These methods, which define how to classify the legal issues, structures called jurisprudence. This article attempts to examine the proposed structure of an jurisprudence, the new structure to suit the demands of the times and new legal issues may present. To this end, define the structure of jurisprudence and the importance of it, the existing structures Shi'ite jurisprudence presented brief report then stated deficiencies in these structures. Discussions then, the scope and purpose of jurisprudence as the theoretical foundations scrutinize the proposed structure and then the structure has been proposed. The proposed structure of jurisprudence at first individual law and jurisprudence government is split into two branches macro. The individual law into six categories, including provisions regarding the duty to self, God, fellow human beings, the environment, governance, and finance issues divided. Administrative jurisprudence into four categories, including the provisions of the Islamic government relationship with God, nation, international organizations and other governments, and issues related to state institutions, are divided.

کلیدواژه‌ها [English]

  • the structure of Fiqh
  • Fiqh classification
  • Fiqh division
  • the realm of Fiqh